سیمان شن ماسه گچ
انتخاب مصالح باید با نظر مهندس ساختمان و طبق جدول هر نوع مصالح صورت گیرد
سیمان
انواع سیمان پرتلند استاندارد
سیمان نوع ۱: سیمان معمولی
در محیطهایی که مشکل ناشی از ورود یون سولفات و کلرید مطرح نباشد و از نظر سرعت گیرش و حرارتزایی شرایط خاصی مد نظر نباشد، استفاده میشود.
استاندارد ملی ایران، سه نوع سیمان پرتلند تیپ I با کدهای ۳۲۵-۱، ۴۲۵-۱ و ۵۲۵-۱ معرفی کرده (مقاومت ۲۸ روزه ملات به ترتیب ۳۲٫۵، ۴۲٫۵ و ۵۲٫۵ مگاپاسکال). سیمانهای پرتلند تیپ I در بیشتر کارخانههای کشور از نوع ۴۲۵-۱ است. براساس استاندارد ۳۸۹ ویرایش ۹۹، سیمان تیپ یک به ۲ گروه تقسیم شده است:
سیمان پرتلند نوع یک (پ ۱): برای کاربردهای عمومی، وقتی مشخصات خاصی که برای انواع دیگر سیمان مشخص شده، مورد نیاز نباشد.
سیمان پرتلند نوع یک هوازا (پ اه): مشابه نوع یک اما در جایی که ایجاد هوای عمدی مورد نظر باشد.
سیمان نوع ۲: سیمان اصلاحشده
درواقع سیمان تیپ II، مقداری کندگیر و تا حدی دارای حرارتزایی پایینی است و تا اندازهای در برابر حملات یونهای سولفاتها مقاوم است.
در استاندارد ملی ۳۸۹ ویرایش ۹۹، به ۵ دسته تقسیم شده:
سیمان پرتلند نوع دو (پ ۲): برای کاربردهای عمومی، مقاومت متوسط در برابر سولفات.
سیمان پرتلند نوع دو هوازا (پ ۲): مشابه پ ۲ ولی درجاییکه ایجاد هوای عمدی مورد نظر باشد.
سیمان پرتلند نوع دو با گرمای هیدراته شدن متوسط (پ ک ک): گرمای متوسط هیدراته شدن و مقاومت متوسط در برابر سولفاتها.
سیمان پرتلند نوع دو هوازا با گرمای هیدراته شدن متوسط (پ ۲ هـ گ): مشابه پ ک ک ، درجاییکه ایجاد هوای عمدی مورد نظر باشد.
سیمان پرتلند نوع دو دریایی (پ ۲ د): کاربرد عمومی و دریایی، مقاومت شیمیایی همزمان در برابر یونهای کلرید و سولفات
سیمان نوع ۳: سیمان زود گیر
سیمان تیپ III، در مقایسه با سیمان تیپ I، سرعت گیرش بالاتری در مقایسه با انواع دیگر سیمان پرتلند، بیشترین حرارت هیدراسیون را آزاد میکند. کاربرد در بتنریزی حجیم و در مقاطع ضخیم صحیح نیست.
تقسیمبندی بر اساس استاندارد ملی ۳۸۹:
سیمان پرتلند نوع سه (پ ۳): مقاومت فشاری اولیه زیاد
سیمان پرتلند نوع سه هوازا (پ ۳ ه): ایجاد هوای عمدی، موارد استفاده:
شرایط آبوهوای سرد: در هوای سرد از دو جهت؛ 1، در ساعات اولیه پس از مصرف، حرارتزایی بالایی دارد و سبب گرم شدن بتن میشود و 2، بخش عمده واکنش هیدراتاسیون در روزهای اول انجام میشود و بتن مدتزمان کمتری نیاز به مراقبت دارد درنتیجه هزینه نگهداری بتن در هوای سرد کاهش مییابد.
ترمیم و تعمیر بتن: بتن بهسرعت به مقاومت میرسد. در نتیجه هزینههای نگهداری قسمتهای ترمیم شده نیز کاهش مییابد.
بازکردن سریع قالب: بتن بهسرعت به مقاومت میرسد و این امکان را فراهم میکند که بتوان قالب را زودتر باز کرد.
سیمان نوع ۴: سیمان کم حرارت
کندگیر است و هنگام گیرش، حراراتزایی پایینی داشته و مقاومت خوبی در برابر یون سولفات دارد. ازجمله موارد استفاده:
شرایط آبوهوای گرم: بهخصوص در دمای بالای ۴۰ درجه سانتیگراد که باعث تبخیر شدید آب بتن میشود مناسب میباشد. این سیمان از دو منظر برای استفاده در هوای گرم مناسب است:
1. حرارتزایی پایینی دارد و واکنشهای هیدراتاسیون در زمان طولانیتری انجام میشود. در نتیجه شدت تبخیر آب کاهش مییابد. همچنین مراقبت مرطوب و تأمین آب مورد نیاز در سطح بتن آسانتر میشود.
هوای گرم، آب لازم سیمان برای واکنشهای هیدراتاسیون را بهشدت محدود میکند.
جلوگیری از اتصال سرد: اگر در عملیات بتنریزی، دو بخش یک قطعه بتنی در دو زمان متفاوت بتنریزی شود، موجب عدم پیوستگی کامل بین دو قطعه و ایجاد اتصال سرد میشود. در بتنریزی مخازن آب و استخرها، وقفه در بتنریزی امری اجتنابناپذیر بوده و اگر در شرایط هوای گرم صورت گیرد، این مشکل تشدید میشود.
هرچند اتصال سرد در سازههایی که نیاز است بتن آببند و کمنفوذ باشد، محل مناسبی برای نشت آب خواهد بود. همچنین استعداد وقوع ترک در بتن را بالا برده و درصورت وقوع ترک، یونهای مخرب بتن از میان ترک، امکان ورود به بتن را پیدا میکنند. با استفاده از سیمان تیپ IV میتوان با کاهش سرعت گیرش بتن، فرصت بیشتری برای بتنریزی لایههای جدید ایجاد کرد؛ امکان اتصال مناسب دو لایه را فراهم میکند.
بتنریزی حجیم: مانند بتنریزی سدها و پایههای پل، به دلیل عمیقتر بودن مقاطع، گرمای ناشی از واکنشهای هیدراتاسیون بسیار بالاست. در این شرایط سیمان تیپ IV ، به دلیل حرارتزایی پایین آن میتواند اختلاف دمای بین قسمتهای میانی بتن و سطح بتن را نسبت به زمانی که از سیمان تیپ I استفاده میشود، کاهش دهد. همچنین مدتزمان سخت شدن بتن بیشتر بوده و زمان بیشتری برای تبادل حرارتی بتن با محیط پیرامون فراهم میشود.
سیمان نوع ۵: سیمان مقاوم در مقابل سولفات
در مواردی که احتمال نفوذ هم زمان یون سولفات و یون کلرید وجود دارد (مانند سازههای بتنی دریایی)، باید از سیمان تیپ II بهجای سیمان تیپ V استفاده نمود یا از سیمان تیپ II و مواد پوزولانی استفاده کرد.
سیمانهای نوع IA، IIA و IIIA، با اضافه کردن مواد حبابزا (حبابهای بسیار ریز هوای) به سیمانهای تیپI، II و III حاصل شده است. این سیمانها دارای افزایش قوام و دوام بتن در برابر سیکلهای ذوب و یخبندان هستند.
دیگر انواع سیمان
انواع سیمان سفید و سیمانهای رنگی
رنگ تیره سیمان: قیمت تمامشده این سیمان نسبت به سیمان خاکستری تا دو برابر افزایش دارد.
سیمان سفید معمولاً دارای خصوصیاتی همانند سیمان تیپ I و II است اما همه انواع سیمان پرتلند استاندارد، قابلیت تولید به رنگ سفید را دارند.اما در تولید قطعات بتنی پیشساخته و قطعات نما، این نوع سیمان در بیشتر موارد با خاصیت زودگیری و شبیه سیمان تیپ III تولید میشود.
برای تولید سیمانهای رنگی، معمولا سیمانهای خاکستری یا سفید با پودر سنگ رنگی در مرحله آسیاب مخلوط میشوند.
سیمان پرتلند سربارهای
کمحرارت، دیرگیر و تا حدودی در مقابل سولفات نیز مقاوم هستند. اگرچه مقاومت کوتاهمدت در مقایسه با بتن ساختهشده با سیمان تیپ ۱ کمتر است، ولی مقاومت ۲۸ روزه بهشرط آنکه سرباره مرغوب باشد، میتواند بیشتر باشد.
کاربرد: مصارف عمومی، بتنریزی حجیم، محیطهای سولفاتی و کلریدی و نیز در مجاورت آب دریا
در هوای سرد بهتر است از بهکار بردن آن پرهیز شود. اگر میزان قلیاییها در سرباره خیلی کم باشد، میتوان از آن در هرجا که استعداد واکنش قلیایی دانهها بالاست استفاده کرد.
سیمان پرتلند پوزولانی
داری خواص دیرگیری بوده و حرارتزایی کمی دارد. این سیمانها از مقاومت نسبی در برابر سولفاتها و دوام بیشتری در شرایط نامساعد مانند مجاورت با آب دریا برخوردار هستند. شدت این خواص به درصد پوزولان استفادهشده در سیمان وابسته است.
سیمان انبساطی Expansive Cement
مشابه سیمان پرتلند معمولی بوده با این تفاوت که در زمانهای اولیه پس از گیرش، مقداری انبساط مییابد و افزایش حجم میدهد. مزیت عمدهی آن جبران جمع شدگی بتن است که در اثر پدیده انقباض (یا افت) ایجاد میشود.
برای جلوگیری از ترکخوردگی و نشت آب در سازههای آبی و برای تولید ملات خاصی به نام گروت استفاده میشود. گروت مخلوطی از سیمان انبساطی و ریزدانههای مرغوب سیلیسی است، برای پر کردن درزها و شکافها در بتن، تنظیم و پر کردن زیر صفحات کف ستون، کاشتن میلگرد در بتن و کار گذاشتن میلمهارها استفاده میشود.
انواع سیمان آلومیناتی یا پر آلومین (سیمان برقی)
نوعی سیمان بسیار زودگیر که نسبت به سایر سیمانها پرهزینهتر است. مقاومت بسیار بالایی در برابر یون سولفات داشته و دارای سرعت رشد مقاومت بالایی است، حدود ۸۰% مقاومت نهایی این سیمان در ۲۴ ساعت اول بدست میآید. با صلاحدید مهندس ناظر، میتوان پس از ۶ تا ۸ ساعت قالببرداری کرد. گرمای ناشی از هیدراتاسیون آن در روزهای اول حدود 5/3 برابر سیمان تیپ III بوده، اما کل گرمای آزادشده ناشی از هیدراتاسیون این دو نوع سیمان تقریباً برابر است.
بتن ساختهشده ماده نسوز خوبی، بهخصوص در دمای بالای۱۰۰۰ درجه سانتیگراد است. اما در بتن نسوز، باید به جنس سنگدانهها نیز توجه کرد و بهتر است در آن از سنگدانههای سیلیسی استفاده شود.
سیمان بنایی Masonary Cement
سیمانی کممقاومت و ارزانقیمت که در ساخت ملات با کارایی خوب در سازههای بنایی و در کارهایی نظیر آجرچینی یا اتصال سنگ و بلوک ساختمانی استفاده میشود. در این سیمان میتوان از یک ماده حبابزا نیز استفاده کرد.
سیمان چاه نفت Oil-Well Cement
مقاوم در درجه حرارت و فشار بالا است و برای پر کردن فضای بین لولههای فولادی و دیواره چاه نفت و پر کردن شکافها و حفرهها در لایههای متخلخل و جلوگیری از نفوذ آب یا گاز آنها به لایههای حاوی نفت قابل استفاده است. این نوع سیمان پس از استفاده بهسرعت سخت میشود.
مکملهای سیمان:
مواد افزودنی هوازا: افزایش کارایی و حبابزدایی از بتن روانکننده: افزایش روانی بتن و سهولت بتنریزی
کاهنده آب: افزایش روانی و کارایی بتن سختکننده: افزایش مقاومت و دوام بتن
تأخیرکننده گیرش: تنظیم زمان گیرش بتن در شرایط خاص
چسب بتن:
چسب اپوکسی: اتصال قوی بین سطوح بتنی، با مقاومت بالا در برابر رطوبت و مواد شیمیایی
چسب سیمانی: اتصال سریع و ارزانقیمت، با مقاومت متوسط
چسب لاتکس: اتصال انعطافپذیر، مناسب برای سطوح ناهموار
ماسه:
بهترین نوع ماسه برای بتنریزی:
ماسهی استفادهشده باید خالص و بدون آلودگی، گردوخاک باشد. ماسههای دوبار شور برای تهیه بتن گزینه مناسبی هستند.
آزمایش ارزش ماسهای (SE) :
معیار است برای خلوص و تمیزی ماسه مصرفشده در بتن.
انواع ماسه : برای هر کاری در ساختمان باید از ماسه مخصوص آن کار استفاده کرد.
الف- ماسه طبیعی:
ماسههای رودخانهای که از بستر رودخانهها استخراج میشوند. به دلیل گردگوشه بودن در گوشهها و فضاهای خالی کوچک بهخوبی جای میگیرند و این فضاها را پر میکنند.
ب- ماسههای شسته یا دوبار شور:
هرچه ماسه بیشتر شسته شود خاک مخلوط با آن کمتر میشود. هرچه خاک ماسه کمتر باشد چسبندگی سیمان و ماسه درنتیجه مقاومت ملات یا بتن موردنظر بیشتر خواهد شد. اما وجود خاک در ماسه باعث میشود به دلیل خاصیت خمیری خاک ملاتی که با ماسه خاکدار ساخته میشود بهراحتی شکل پذیر باشد و کار کردن با این ملات برای دوستان بنا راحتتر است. اما باید توجه کرد که ماسه خاک دار به جای افزایش مقاومت در مرور زمان، ممکن است با کاهش مقاومت هم روبرو شود.
اگر مقدار خاک ماسه از حدی (۴درصد) بیشتر شود خاصیت ملات کم شده و مقاومت و چسبندگی لازم را نخواهد داشت و برای جبران، مجبور بهاضافه کردن سیمان خواهیم شد.
ج- ماسههای شکسته:
ماسههایی که از آسیاب شدن سنگهای معدنی بهدست آمده و تیزگوشه است.
د- ماسه طبیعی دوبار شور :
کاربرد: ساخت بتن و ساخت دوغاب پشت سنگها و کاشیها.
و- ماسه شکسته شسته:
به شرطی که میزان خاک قابلقبولی داشته باشد در ساخت ملات دیوارچینی استفاده میشود.
ه- ماسه کفی:
خاک این ماسه از ماسه شکسته شسته بیشتر است و شکلپذیری بیشتری دارد. در کارهای شیببندی کف و سیمانکاری، حرکت شمشه و کرومگیری بهراحتی میشود شیب دلخواه را به ملات داد اما نباید خاک این نوع ماسه هم از ۴ درصد بیشتر شود.
| نام آزمایش | شماره استاندارد برای روش آزمون |
| آزمون دانهبندی | استاندارد شماره ۴۹۷۷ |
| آزمون سنگنگاری | استاندارد شماره ۱۳۵۵۲ |
| آزمون هیدرومتری | استاندارد ASTM D 422 |
| آزمون تعیین جذب متیلن بلو | استاندارد شماره ۱۰۴۴۷-۹ |
| آزمون کلوخههای رسی و ذرات سست | استاندارد شماره ۴۹۷۸ |
| آزمون درصد مجاز ذغال سنگ و لیگینیت | استاندارد شماره ۴۹۸۴ |
| آزمون درصد ترکیبات حاوی سولفور | استاندارد شماره ۱-۱۹۰۳۸ |
| آزمون ناخالصیهای آلی | استاندارد شماره ۴۹۷۹ |
| آزمون سلامت ماسه | استاندارد شماره ۴۴۹ |
| آزمون فضای خالی سنگدانه | استاندارد ASTM C1252 |
| آزمون خواص شیمیایی | استاندارد شماره ۱۹۰۳۸-۱ |
| آزمون خواص فیزیکی و مکانیکی | استاندارد شماره ۱۴۸۷۴-۹ و ۱۴۸۷۴-۸ |
| آزمون خصوصیات ساختاری | استاندارد ۱۰۴۴۷-۹ |
| روش آزمون شستشوی مواد ریزتر از الک ۷۵ میکرومتر | استاندارد شماره ۴۴۶ |
| روش آزمون مقدار کل رطوبت قابل تبخیر با خشک کردن | استاندارد شماره ۴۹۸۳ |
| روش آزمون تعیین نمکهای کلریدی محلول در آب | استاندارد شماره ۷۱۴۷ |
| روش آزمون تعیین مقدار سولفات | استاندارد شماره ۸۶۷۲ |
| آزمون مقاومت در برابر ضربه و سایش ( لوسآنجلس ) | استاندارد ۴۴۸ |
– ماسهای که در کارهای ساختمانی از آن استفاده میشود باید کمتر از ۳ درصد سیلیکا داشته و از هرگونه آلایندههای ارگانیک عاری باشد. کارهای مختلف ساختمانی نیازمند مدول نرمی متفاوت ماسه است.
حدود مدول نرمی:
- ماسه دیوارچینی: باید بین ۱/۲ تا ۱/۵ باشد. ماسه پلاستر: کمتر از ۱/۵. ماسه ساخت بتن: بین ۲/۵ تا ۳/۵.
گچ:
گچ سفیدکاری
- این نوع گچ برای لایه نهایی، گچبری یا ابزارزنی در ساختمان استفاده میشود و پس از اعمال یک لایه نازک از آن یک سطح صاف با بافت و عمق کافی روی دیوار ایجاد میشود که نیازی به رنگ زدن ندارد. اگر گچ روکار بهدرستی اعمال شود، زیبا و بادوام است.
- گچ روکار برای سفیدکاری معمولی روی دیوارهای ساختمان استفاده میشود.
- گچ میکرونیزه برای پرداخت و نازککاری استفاده میشود.
گچ زیرکار (باندینگ)
- گچ باندینگ دارای “چسبندگی” بالایی بوده و برای کار روی دیوار نیازی به آمادهسازی خاصی روی سطح ندارد.
- متداولترین انواع گچ زیر کار گچ سیوا (ضد آب، عایق صدا بودن و ضد حریق) و گچ خاک (عایق رطوبت نیست) است.
گچ سیوا: مقداری گچ سفیدکاری را با افزودنیهای شیمیایی و مواد دارای چسبندگی ترکیب میکنند. به علت ضد آب بودن برای مناطق مرطوب و شرجی مناسب است. ضد آب بوه و برای دیوار حمام، دیوار استخر و … استفاده میشود. براق یا مات باشد و میشود هر رنگی را به ترکیب آن اضافه کرد.
- پس از اعمال گچ سیوا روی سطح، معمولاً از گچ ساتن استفاده میشود که سطحی صاف و یکدست بدست میآید.
برخی نکات مهم در زمان انتخاب گچ سفیدکاری:
- سفید بودن رنگ گچ دوام و ماندگاری گچ علامت استاندارد سازگاری گچ ساختمانی با اقلیم
- بعد از خشک شدن ترک برندارد. ضد حریق و آتش عایق صدا مقاومت در برابر عوامل کششی
